Kako drveće međusobno komunicira: Podzemna mreža gljiva koja povezuje čitave šume
Šetnja kroz tihu, stoljetnu šumu ostavlja utisak da je svako stablo usamljeni pojedinac koji se samostalno bori za svoje mjesto pod suncem. Međutim, ispod šumskog tla, daleko od naših očiju, odvija se neprekidna razmjena hranjivih materija i hemijskih poruka koja čitavu šumu spaja u jedinstven živi organizam.
Ovu podzemnu komunikacijsku mrežu čine mikroskopske niti gljiva (micelij) koje obavijaju i prožimaju korijenje drveća u simbiozi poznatoj kao mikoriza. U jednom jedinom kubnom centimetru šumske zemlje može se nalaziti više kilometara ovih finih, isprepletenih niti koje spajaju korijen jednog stabla sa desetinama okolnih stabala.
Odnos između drveća i gljiva zasniva se na savršenoj saradnji: drveće putem fotosinteze u krošnjama proizvodi šećere i ugljikohidrate te dio ustupa gljivama, dok gljive zauzvrat drveću dopremaju vodu, fosfor, azot i rijetke minerale iz najdubljih pora tla.
Stara stabla kao čvorišta šumske zajednice
Najstarija i najveća stabla u šumi, sa najrazgranatijim korijenovim sistemom, djeluju kao glavna čvorišta ove mreže. Putem podzemnih gljivičnih veza ona šalju ugljik i hranjive materije mladim sadnicama koje rastu u dubokoj sjeni ispod gustih krošnji i još uvijek nemaju dovoljno svjetlosti za samostalan rast.
Istraživanja su pokazala da stabla čak i u trenucima kada stare ili odumiru prebacuju svoje preostale zalihe hranjivih materija u zajedničku podzemnu mrežu, ostavljajući naslijeđe mlađoj generaciji šume.
Hemijski alarmni sistem protiv štetnika
Komunikacija se odvija i putem zraka i korijenja u vidu ranog upozorenja. Kada jedno stablo napadnu gusjenice ili potkornjaci, ono oslobađa specifične hemijske spojeve. Okolna stabla prepoznaju taj signal i unaprijed počinju proizvoditi gorke tanine i zaštitne smole u svom lišću i kori prije nego što štetnici uopšte stignu do njih.
